رسانه اقتصاد و بازار
بازار نفت جمعه ۲ اکتبر پس از جهش تند روز قبل، در سطوح بالا وارد فاز مکث شد. نفت برنت در معاملات آسیایی حدود ۱۰۲.۶۰ دلار در هر بشکه و وست‌تگزاس اینترمدیت نزدیک ۹۳.۱۴ دلار معامله شد؛ قیمتی که نشان می‌دهد معامله‌گران هنوز ریسک کمبود فرآورده و تشدید تنش ژئوپلیتیک را از بازار خارج نکرده‌اند.
بر اساس گزارش تازه رویترز، سه عامل هم‌زمان بر قیمت‌ها اثر می‌گذارند: چین هنوز برای صادرات اکتبر به مقصدهایی غیر از هنگ‌کنگ و ماکائو چراغ سبز نداده، گزارش‌ها از افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه حکایت دارد و واشنگتن از کشورهای اروپایی خواسته بخشی از ذخایر اضطراری دیزل خود را برای آرام‌کردن بازار آزاد کنند.
چرا نفت پس از جهش پنج‌شنبه متوقف شد؟
برنت روز پنج‌شنبه بیش از ۴ دلار و WTI بیش از ۲ دلار بالا رفت. اما صبح جمعه رشد قیمت‌ها به حدود سه‌دهم درصد محدود شد. این رفتار معمولاً زمانی رخ می‌دهد که بازار پس از یک شوک خبری بزرگ، به‌جای ادامه خرید شتاب‌زده، در حال سنجش دوام عوامل عرضه است.
رویترز گزارش داده برنت با وجود رشد حدود ۱۴ درصدی در ماه سپتامبر، در مسیر افت هفتگی نزدیک ۱.۹ درصد قرار دارد. WTI نیز در سپتامبر حدود ۴ درصد رشد کرده است. این واگرایی نشان می‌دهد بازار نفت خام فقط با یک روند یک‌طرفه روبه‌رو نیست؛ معامله‌گران بین نگرانی کمبود فرآورده، صادرات بهتر عربستان و احتمال مداخلات دولتی برای آزادسازی ذخایر در رفت‌وآمد هستند.
چین؛ حلقه‌ای که بازار هنوز پاسخ آن را نمی‌داند
پکن پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ماه مارس صادرات سوخت را محدود کرد و در ژوئیه بخشی از محدودیت‌ها را کاهش داد. اما پالایشگاه‌های بزرگ چین تا شروع تعطیلات ملی این کشور مجوز صادرات اکتبر به بازارهای اصلی خارجی را دریافت نکرده‌اند.
نکته تعیین‌کننده این است که هنوز مشخص نیست این محدودیت پس از پایان تعطیلات ۷ اکتبر ادامه خواهد یافت یا نه. اگر صادرات دوباره آزاد شود، بخشی از فشار بازار دیزل، بنزین و سوخت جت می‌تواند کاهش یابد. اما ادامه محدودیت، عرضه انعطاف‌پذیر آسیا را در زمانی کم می‌کند که بازار فرآورده‌ها از قبل با کمبود ظرفیت پالایشی و اختلال‌های ژئوپلیتیک مواجه است.
آمریکا از اروپا چه می‌خواهد؟
طبق گزارش رویترز، دولت آمریکا از آلمان و فرانسه خواسته برای کاهش فشار قیمت جهانی سوخت از ذخایر اضطراری دیزل استفاده کنند. یک منبع گفته درخواست آمریکا در مقیاس حدود ۱۲۰ میلیون بشکه دیزل طی شش ماه مطرح شده است. کشورهای اتحادیه اروپا در مجموع نزدیک ۱۰۹ میلیون تن ذخایر اضطراری نفت خام و فرآورده در اختیار دارند.
آزادسازی ذخایر می‌تواند در کوتاه‌مدت عرضه فیزیکی را افزایش دهد و از قیمت دیزل بکاهد، اما این ابزار محدود است. ذخیره اضطراری برای شوک‌های عرضه نگهداری می‌شود و مصرف سریع آن در صورتی که بحران طولانی شود، حاشیه امنیت آینده را کاهش می‌دهد. به همین دلیل بازار فقط به حجم آزادسازی احتمالی نگاه نمی‌کند؛ مدت بحران و توان پالایشگاه‌ها برای بازسازی موجودی نیز اهمیت دارد.
ریسک خلیج فارس دوباره در قیمت نفت
عامل سوم، افزایش ریسک ژئوپلیتیک است. گزارش وال‌استریت ژورنال که رویترز به آن اشاره کرده از احتمال اعزام سومین ناو هواپیمابر و تا ۱۰ هزار نیروی اضافی آمریکا به خاورمیانه خبر می‌دهد. هرگونه تشدید درگیری در منطقه‌ای که بخش بزرگی از صادرات جهانی نفت و فرآورده از آن عبور می‌کند، مستقیماً به حق‌بیمه ریسک در قیمت نفت تبدیل می‌شود.
بازار لزوماً وقوع اختلال واقعی در جریان نفت را قیمت‌گذاری نمی‌کند؛ کافی است احتمال اختلال در مسیرهای صادراتی، بیمه کشتیرانی یا عملیات پالایشگاهی بالا برود تا خریداران برای تحویل نزدیک‌تر حاضر به پرداخت قیمت بیشتری شوند.
چرا دیزل از خود نفت مهم‌تر شده است؟
در بحران فعلی، مسئله فقط تعداد بشکه‌های نفت خام نیست. محدودیت ظرفیت پالایش و کمبود فرآورده‌های میان‌تقطیر مانند دیزل می‌تواند حتی در شرایط عرضه کافی نفت خام، قیمت سوخت نهایی را بالا نگه دارد. دیزل ورودی کلیدی حمل‌ونقل جاده‌ای، کشاورزی، معدن و بخشی از صنعت است؛ بنابراین افزایش آن سریع‌تر از بسیاری از کالاها به هزینه تولید و تورم منتقل می‌شود.
این همان حلقه‌ای است که بازار اوراق و بانک‌های مرکزی نیز دنبال می‌کنند. اگر سوخت گران برای مدت طولانی باقی بماند، کاهش تورم دشوارتر می‌شود و نرخ‌های بهره می‌توانند بالاتر بمانند. به همین دلیل نفت بالای ۱۰۰ دلار اکنون فقط یک داستان انرژی نیست و با بازار ارز، اوراق و سهام پیوند مستقیم دارد.
چه چیزی جهت بعدی نفت را تعیین می‌کند؟
سه تاریخ و متغیر برای روزهای آینده اهمیت ویژه دارد: تصمیم چین پس از پایان تعطیلات ۷ اکتبر درباره مجوزهای صادرات سوخت، واکنش اروپا به درخواست آزادسازی ذخایر دیزل و هر تغییر عملی در حضور نظامی آمریکا و امنیت مسیرهای انرژی خلیج فارس.
اگر چین صادرات را از سر بگیرد و اروپا بخشی از ذخایر را آزاد کند، بخشی از حق‌بیمه کمبود می‌تواند از قیمت‌ها خارج شود. در مقابل، ادامه محدودیت چین همراه با تشدید تنش منطقه‌ای می‌تواند برنت را در محدوده سه‌رقمی نگه دارد. تثبیت برنت بالای ۱۰۲ دلار در صبح جمعه نشان می‌دهد بازار فعلاً احتمال سناریوی دوم را آن‌قدر جدی می‌داند که حاضر نیست جهش روز قبل را پس بدهد.
تحریریه EFINX
این نام برای مطالبی استفاده می‌شود که با اتکا به چند منبع معتبر، بازنویسی و راستی‌آزمایی می‌شوند و مسئولیت نهایی ویرایش آن‌ها با تحریریه EFINX است.
برای ثبت نظر وارد حساب EFINX شوید.
نظر کاربران