رسانه اقتصاد و بازار
بازار اوراق آمریکا نخستین روز اکتبر را با عبور یکی از مهم‌ترین نرخ‌های مالی جهان از یک مرز تاریخی آغاز کرد. بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا روز پنج‌شنبه تا ۵.۳۴۲ درصد بالا رفت؛ بالاترین سطح از اوایل سال ۲۰۰۲. این حرکت ادامه فروش شدیدی است که طی فصل سوم ۲۰۲۶ قیمت اوراق را پایین و بازده‌ها را به سطوحی رساند که یک نسل از سرمایه‌گذاران بازارهای توسعه‌یافته با آن روبه‌رو نشده بود.
بازده اوراق با قیمت آن رابطه معکوس دارد. بنابراین جهش بازده به معنای افت ارزش اوراق موجود است و برای اقتصاد جهانی فقط یک عدد روی صفحه معاملات نیست: بازده ۱۰ساله آمریکا مبنای قیمت‌گذاری طیف بزرگی از وام‌های شرکتی، وام مسکن، اوراق دولتی دیگر کشورها و نرخ تنزیل مورد استفاده برای ارزش‌گذاری سهام است.
بدترین فصل از ۱۹۹۴
داده‌های LSEG که رویترز گزارش کرده نشان می‌دهد بازده ۱۰ساله آمریکا در سه‌ماهه ژوئیه تا سپتامبر ۸۷.۱ واحد پایه افزایش یافت؛ بزرگ‌ترین افزایش فصلی از سال ۱۹۹۴. اوراق ۳۰ساله نیز در معاملات پنج‌شنبه از ۵.۶۵ درصد عبور کرد و به بالاترین بازده از ۲۰۰۲ رسید.
این فروش گسترده تنها به آمریکا محدود نیست. بازده اوراق دولتی در ژاپن، اروپا، کره جنوبی و استرالیا نیز تحت فشار صعودی قرار گرفته است. در ژاپن، بازده اوراق دولتی برای پنجمین فصل پیاپی افزایش دو رقمی بر حسب واحد پایه را ثبت کرد؛ نشانه‌ای از تغییر محیطی که سال‌ها با تورم پایین و نرخ‌های بسیار کم شناخته می‌شد.
چرا حتی تورم نرم‌تر نتوانست بازار را آرام کند؟
نکته مهم این است که جهش بازده در شرایطی ادامه یافته که تازه‌ترین داده تورم آمریکا از انتظار پایین‌تر بود. شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی در اوت نسبت به سال قبل ۳.۴ درصد رشد کرد، در حالی که میانه برآورد اقتصاددانان در نظرسنجی رویترز ۳.۷ درصد بود. همین داده احتمال افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو در اکتبر را کاهش داد.
اما بازار اوراق فقط به تصمیم جلسه بعدی فدرال رزرو نگاه نمی‌کند. سرمایه‌گذاران باید مسیر تورم در چند سال آینده، حجم انتشار بدهی دولت، وضعیت مالی عمومی و نرخ واقعی مورد مطالبه برای نگهداری اوراق بلندمدت را نیز قیمت‌گذاری کنند. افزایش هزینه انرژی و نگرانی از ماندگاری فشارهای قیمتی باعث شده کاهش احتمال یک افزایش نرخ کوتاه‌مدت برای متوقف کردن فروش اوراق کافی نباشد.
نفت و ریسک تورم بلندمدت
قیمت انرژی یکی از حلقه‌های اصلی این داستان است. نفت برنت در سه‌ماهه سوم ۴۲ درصد رشد کرد و بازار همچنان پیامدهای تنش‌های خاورمیانه را در تورم جهانی می‌سنجد. انرژی گران‌تر می‌تواند مستقیماً شاخص قیمت مصرف‌کننده را بالا ببرد و از مسیر حمل‌ونقل و تولید به قیمت کالاها و خدمات دیگر منتقل شود.
برای دارندگان اوراق بلندمدت، تورم بالاتر ارزش واقعی پرداخت‌های ثابت آینده را کاهش می‌دهد. در نتیجه سرمایه‌گذار برای پذیرفتن این ریسک بازده بیشتری مطالبه می‌کند. اگر بازار به این نتیجه برسد که تورم برای مدت طولانی‌تری بالاتر می‌ماند، حتی بدون افزایش سریع نرخ سیاستی، بازده سررسیدهای بلند می‌تواند بالا بماند.
نرخ ۱۰ساله چرا برای سهام مهم است؟
افزایش بازده خزانه‌داری مستقیماً رقابت میان اوراق و دارایی‌های پرریسک را تغییر می‌دهد. وقتی سرمایه‌گذار می‌تواند از اوراق دولتی آمریکا بازده اسمی بالاتری دریافت کند، برای نگهداری سهام، اعتبار شرکتی و سایر دارایی‌های ریسکی بازده مورد انتظار بیشتری می‌خواهد.
این اثر به‌ویژه برای شرکت‌هایی مهم است که بخش بزرگی از ارزش آنها به سودهای دورتر در آینده وابسته است. نرخ تنزیل بالاتر ارزش فعلی این جریان‌های نقدی را کاهش می‌دهد. به همین دلیل رشد بازده بلندمدت می‌تواند حتی در دوره‌ای که سود شرکت‌های فناوری و تقاضای هوش مصنوعی قوی است، سقفی برای ضرایب ارزش‌گذاری ایجاد کند.
هزینه سرمایه دولت و شرکت‌ها
پیام دوم به بازار اعتبار مربوط است. خزانه‌داری آمریکا برای تأمین کسری بودجه باید بدهی جدید منتشر کند و بالا رفتن نرخ‌های بازار، هزینه تأمین مالی بدهی جدید یا سررسیدشده را افزایش می‌دهد. شرکت‌ها نیز هنگام انتشار اوراق معمولاً نرخ خود را با فاصله‌ای نسبت به بازده خزانه‌داری تعیین می‌کنند؛ بنابراین بالا رفتن نرخ پایه می‌تواند حتی بدون افزایش اسپرد اعتباری، هزینه وام‌گیری شرکت‌ها را بیشتر کند.
این سازوکار در نهایت به سرمایه‌گذاری واقعی منتقل می‌شود. پروژه‌ای که با نرخ تأمین مالی پایین اقتصادی بود، ممکن است در محیط نرخ‌های بالاتر جذابیت خود را از دست بدهد. به همین دلیل حرکت بازار اوراق می‌تواند با تأخیر روی ساخت‌وساز، خرید مسکن، سرمایه‌گذاری شرکت‌ها و رشد اقتصادی اثر بگذارد.
آزمون بعدی: اشتغال آمریکا
بازار اکنون به گزارش اشتغال غیرکشاورزی آمریکا برای سپتامبر چشم دوخته است. داده‌ای قوی می‌تواند این برداشت را تقویت کند که اقتصاد توان تحمل نرخ‌های بالاتر را دارد؛ در مقابل، ضعف محسوس بازار کار می‌تواند بخشی از فشار بر انتظارات نرخ بهره را کاهش دهد.
با این حال نقطه کلیدی این است که فروش اخیر اوراق از محدوده یک تصمیم کوتاه‌مدت فدرال رزرو فراتر رفته است. بازده ۱۰ساله در ۵.۳۴۲ درصد نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران برای نگهداری بدهی بلندمدت آمریکا اکنون جبران بیشتری بابت تورم، عرضه اوراق و عدم‌قطعیت مسیر نرخ‌ها مطالبه می‌کنند. اگر این سطح پایدار بماند، اثر آن از بازار اوراق عبور خواهد کرد و در هزینه سرمایه، ارزها، سهام و قیمت‌گذاری دارایی‌ها در سراسر جهان دیده خواهد شد.
تحریریه EFINX
این نام برای مطالبی استفاده می‌شود که با اتکا به چند منبع معتبر، بازنویسی و راستی‌آزمایی می‌شوند و مسئولیت نهایی ویرایش آنها با تحریریه EFINX است.