رسانه اقتصاد و بازار
بازار جهانی فرآورده‌های نفتی در آغاز اکتبر با یک محدودیت عرضه تازه روبه‌رو شد. چهار منبع مطلع به رویترز گفته‌اند پالایشگاه‌های چین صادرات فرآورده‌های نفتی در ماه اکتبر را به مقصدهایی غیر از هنگ‌کنگ و ماکائو متوقف کرده‌اند؛ اقدامی که هدف آن حفظ ذخایر داخلی در شرایط اختلال گسترده عرضه جهانی است.
اهمیت تصمیم چین فقط به حجم صادرات این کشور محدود نیست. بازار دیزل، بنزین و سوخت جت از قبل با کاهش ظرفیت مؤثر پالایش در بخش‌هایی از جهان و اختلال‌های ناشی از جنگ در خاورمیانه و حملات به پالایشگاه‌های روسیه مواجه بوده است. حذف موقت محموله‌های چینی می‌تواند رقابت خریداران آسیایی برای عرضه جایگزین را تشدید کند و از مسیر تجارت دریایی به بازارهای دیگر سرایت کند.
چرا پکن صادرات را متوقف کرده است؟
چین پس از آغاز جنگ ایران در ماه مارس صادرات سوخت را محدود کرد و در ژوئیه بخشی از این محدودیت‌ها را کاهش داد. با این حال، تا آغاز تعطیلات یک‌هفته‌ای روز ملی در اول اکتبر، پالایشگاه‌های بزرگ مجوز تازه‌ای برای صادرات اکتبر به خارج از هنگ‌کنگ و ماکائو دریافت نکرده‌اند. منابع رویترز گفته‌اند ازسرگیری صادرات پس از پایان تعطیلات در ۷ اکتبر می‌تواند به سطح ذخایر داخلی و میزان تولید پالایشگاه‌ها بستگی داشته باشد.
برآوردهای گزارش‌شده نشان می‌دهد ذخایر داخلی نسبت به سطوح پیش از جنگ پایین‌تر است؛ ذخایر دیزل حدود ۲۰ میلیون بشکه و بنزین حدود ۹ میلیون بشکه کمتر از معیار پیش از جنگ گزارش شده است. در چنین شرایطی، اولویت دادن به امنیت عرضه داخلی برای پکن منطقی‌تر از استفاده از حاشیه سود بالای صادراتی است.
واکنش فوری بازار
اثر خبر سریع بود. قرارداد دسامبر نفت برنت در معاملات پنج‌شنبه حدود ۲.۱ درصد رشد کرد و به ۱۰۰.۰۹ دلار در هر بشکه رسید؛ نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز حدود ۲.۳ درصد بالا رفت و ۹۲.۴۸ دلار معامله شد. بازار پیش از انتشار خبر نوسانی و در مقطعی بیش از یک درصد منفی بود، اما نگرانی درباره کاهش عرضه فرآورده‌ها جهت حرکت را تغییر داد.
در بازار فرآورده‌ها نیز اسپرد زمانی دیزل آسیا برای اکتبر و نوامبر به بالاترین سطح دو هفته اخیر رسید؛ نشانه‌ای از اینکه معامله‌گران برای عرضه نزدیک‌تر ارزش بیشتری قائل شده‌اند. پتروچاینا چند محموله بنزین و سوخت جت برنامه‌ریزی‌شده برای اکتبر را لغو کرده و ژجیانگ پتروکمیکال نیز برای هفته تعطیلات محموله صادراتی برنامه‌ریزی نکرده است.
چرا توقف صادرات چین جهانی است؟
چین بزرگ‌ترین ظرفیت پالایشی جهان را در اختیار دارد، هرچند صادرات فرآورده آن معمولاً از هند و کره جنوبی کمتر بوده است. در بازار عادی، کاهش چند محموله لزوماً شوک بزرگی ایجاد نمی‌کند؛ اما در بازاری که چند منبع عرضه هم‌زمان محدود شده‌اند، حتی کاهش متوسط صادرات می‌تواند قیمت حاشیه‌ای را بالا ببرد.
پالایشگاه‌های کره جنوبی و سایر تولیدکنندگان آسیایی ممکن است بخشی از خلأ را پر کنند، اما ظرفیت آزاد آنها محدود است و بخش بزرگی از تولید از قبل در قراردادهای مدت‌دار فروخته شده است. بنابراین جایگزینی کامل صادرات چین در کوتاه‌مدت آسان نیست.
اثر بر پالایشگاه‌ها و مصرف‌کنندگان
برای پالایشگاه‌های خارج از چین، کمبود فرآورده می‌تواند حاشیه پالایش را تقویت کند؛ به‌خصوص در دیزل و سوخت جت. اما برای مصرف‌کنندگان و اقتصادهای واردکننده، نتیجه معکوس است: هزینه حمل‌ونقل، سوخت صنعتی و لجستیک بالاتر می‌رود و فشار تورمی انرژی دیرتر فروکش می‌کند.
این موضوع برای بانک‌های مرکزی نیز اهمیت دارد. انرژی گران‌تر می‌تواند مسیر کاهش تورم را مختل کند و بازار اوراق را نسبت به ماندگاری نرخ‌های بهره بالا حساس‌تر نگه دارد. در روزهای اخیر همین نگرانی یکی از عوامل فروش سنگین اوراق دولتی در آمریکا و اروپا بوده است.
متغیر تعیین‌کننده: ذخایر چین
مهم‌ترین پرسش اکنون مدت توقف صادرات است. اگر ذخایر داخلی چین طی تعطیلات و هفته‌های بعد بازسازی شود، پکن می‌تواند دوباره مجوز صادرات صادر کند و بخشی از فشار بازار را کاهش دهد. اما اگر موجودی‌ها پایین بماند یا اختلال عرضه جهانی ادامه پیدا کند، حفظ سوخت در داخل چین می‌تواند طولانی‌تر شود.
برای بازار، بنابراین تاریخ ۷ اکتبر و تصمیم‌های بعدی درباره سهمیه‌های صادراتی اهمیت زیادی دارد. تا آن زمان، توقف محموله‌های چینی یک منبع دیگر از عرضه انعطاف‌پذیر را از بازاری حذف کرده که هم‌زمان با نفت نزدیک ۱۰۰ دلار، محدودیت صادرات روسیه و تنش‌های خاورمیانه دست‌وپنجه نرم می‌کند.
تحریریه EFINX
این نام برای مطالبی استفاده می‌شود که با اتکا به چند منبع معتبر، بازنویسی و راستی‌آزمایی می‌شوند و مسئولیت نهایی ویرایش آنها با تحریریه EFINX است.