پاندورا، بزرگترین برند جواهرات جهان از نظر تعداد قطعه فروختهشده، یک تغییر مهم در نقشه تولید خود ایجاد کرده است. این شرکت دانمارکی روز اول اکتبر کارخانه جدید ۱۵۰ میلیون دلاری خود را در هوشیمین ویتنام افتتاح کرد؛ کارخانهای که پاندورا آن را بزرگترین مرکز ساخت جواهرات ظریف در جهان میخواند و نخستین سایت تولیدی این شرکت خارج از تایلند است.
به گزارش رویترز، این کارخانه میتواند در ظرفیت کامل سالانه تا ۶۰ میلیون قطعه جواهر تولید کند و ظرفیت کل تولید پاندورا را حدود ۵۰ درصد افزایش دهد. شرکت انتظار دارد در زمان بهرهبرداری کامل حدود ۷ هزار نفر در این مجموعه کار کنند. برای شرکتی که در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱۲ میلیون قطعه جواهر فروخته، این افزایش ظرفیت فقط یک توسعه کارخانهای نیست؛ بازطراحی بخشی از زنجیره تأمین جهانی است.
خروج از تمرکز کامل روی تایلند
پاندورا تا پیش از این تمام محصولات خود را در سه کارخانه تایلند تولید میکرد. کارخانه ویتنام چهارمین مرکز تولید جهانی شرکت و نخستین پایگاه آن خارج از تایلند است. مدیریت میگوید در شروع، این سایت حدود ۱۵ درصد ظرفیت جهانی پاندورا را تشکیل میدهد و با رسیدن به مقیاس کامل تا سال ۲۰۳۰ سهم آن به حدود یکسوم ظرفیت کل خواهد رسید.
این تغییر از منظر مدیریت ریسک اهمیت دارد. تمرکز تولید در یک کشور میتواند شرکت را در برابر اختلالات محلی، محدودیتهای لجستیکی، تغییرات تجاری یا شوکهای نیروی کار آسیبپذیر کند. اضافه شدن یک پایگاه بزرگ در ویتنام به پاندورا امکان میدهد تولید را میان دو کشور توزیع کند و در صورت بروز اختلال، انعطاف بیشتری داشته باشد.
برتا د پابلو-باربیه، مدیرعامل پاندورا، به رویترز گفت این مجموعه برای دهه آینده ساخته شده است، نه برای یک فصل. این نگاه بلندمدت مهم است، زیرا افتتاح کارخانه در شرایطی انجام میشود که تقاضای مصرفکننده در آمریکا، بزرگترین بازار پاندورا، اخیراً ضعیف بوده است. شرکت در واقع همزمان با نوسان تقاضای کوتاهمدت، ظرفیت ساختاری خود را برای سالهای آینده افزایش میدهد.
چرا ویتنام؟
پاندورا میگوید نیروی کار ماهر، سابقه جواهرسازی، زیرساخت مناسب و محیط کسبوکار از عوامل اصلی انتخاب ویتنام بودهاند. کارخانه در مجموعه صنعتی Vietnam-Singapore Industrial Park III در محدوده هوشیمین قرار دارد و سایت آن حدود ۷.۵ هکتار وسعت دارد.
ویتنام در سالهای اخیر به یکی از مقاصد مهم تنوعبخشی تولید برای شرکتهای بینالمللی تبدیل شده است. برای پاندورا، مزیت اصلی فقط هزینه تولید نیست؛ دسترسی به نیروی انسانی آموزشپذیر و امکان ساخت یک مرکز بزرگ با استانداردهای یکپارچه میتواند زمان توسعه ظرفیت و پیچیدگی عملیاتی را کاهش دهد. شرکت همچنین یک آکادمی تخصصی برای آموزش صنعتگران در نظر گرفته تا دانش تولید میان تیمهای تایلند و ویتنام منتقل شود.
۶۰ میلیون قطعه، اما نه فقط برای رشد حجم
ظرفیت سالانه ۶۰ میلیون قطعه عدد بزرگی است، اما کارخانه جدید نقش دیگری هم دارد. پاندورا در حال متنوعکردن ترکیب مواد خود و افزایش تولید جواهرات با روکش پلاتین است تا وابستگی سنتی خود به نقره را کمتر کند. این موضوع در دورهای که قیمت فلزات میتواند نوسان شدید داشته باشد، برای حاشیه سود و مدیریت هزینه اهمیت دارد.
کارخانه ویتنام قرار نیست فقط بازار مشخصی را تغذیه کند و برای پشتیبانی از تقاضای جهانی ساخته شده است. این یعنی مدیریت میتواند بسته به الگوی فروش، محصول را میان بازارهای مختلف تخصیص دهد و از سایت جدید بهعنوان بخشی از شبکه جهانی استفاده کند، نه یک کارخانه صادراتی وابسته به یک مقصد واحد.
سرمایهگذاری سبز در مقیاس صنعتی
طبق اعلام رسمی پاندورا، کارخانه گواهی LEED Gold دریافت کرده و برق آن بهطور کامل از منابع تجدیدپذیر تأمین خواهد شد. همچنین تمام طلا و نقره مصرفی سایت بازیافتی خواهد بود. این ویژگیها برای پاندورا فقط موضوع اعتبار برند نیست؛ مصرف انرژی، مواد اولیه و پسماند در تولید جواهرات مستقیماً بر هزینه و ردپای کربنی زنجیره ارزش اثر میگذارد.
استفاده از فلز بازیافتی و برق تجدیدپذیر به شرکت کمک میکند توسعه ظرفیت را بدون افزایش متناسب انتشار کربن پیش ببرد. البته تحقق اثر اقتصادی این برنامه در نهایت به هزینه تأمین انرژی پاک، بهرهوری کارخانه و توان حفظ کیفیت در مقیاس بالاتر بستگی خواهد داشت.
ریسک تعرفهای هنوز از بین نرفته است
تنوع جغرافیایی تولید یک ریسک را کاهش میدهد، اما ریسک دیگری میتواند ایجاد کند. ویتنام یکی از مراکز بزرگ صادراتی آسیاست و تغییر سیاست تجاری آمریکا یا تعرفههای بالاتر بر کالاهای ساخت ویتنام میتواند بر اقتصاد تولید اثر بگذارد. مدیرعامل پاندورا در پاسخ به پرسش درباره نااطمینانی تجاری تأکید کرده که شرکت در دورههای نوسان بر بهرهوری عملیاتی و یکپارچگی کسبوکار تمرکز میکند.
برای سرمایهگذاران، نکته اصلی این است که کارخانه جدید باید همزمان سه آزمون را پشت سر بگذارد: بالا بردن ظرفیت بدون افت بهرهوری، کاهش ریسک تمرکز تولید و حفظ اقتصاد صادرات در برابر تغییرات تعرفهای. اگر هر سه محقق شود، ویتنام میتواند از یک سایت مکمل به یکی از ستونهای اصلی شبکه تولید پاندورا تبدیل شود.
پیام بزرگتر برای شرکتهای مصرفی
افتتاح کارخانه پاندورا نمونهای از روندی گستردهتر در شرکتهای جهانی است: زنجیره تأمین دیگر فقط برای کمینهکردن هزینه طراحی نمیشود؛ تابآوری و امکان جابهجایی تولید نیز ارزش اقتصادی پیدا کرده است. شرکتها پس از چند سال شوکهای تجاری، ژئوپلیتیک و لجستیکی حاضرند برای ظرفیت اضافی و تنوع جغرافیایی سرمایه بیشتری صرف کنند.
پاندورا با سرمایهگذاری ۱۵۰ میلیون دلاری خود این منطق را به صنعت جواهرات آورده است. کارخانه ویتنام از نظر اندازه تولید چشمگیر است، اما اهمیت واقعی آن در تغییر معماری تولید شرکت قرار دارد: پاندورا برای نخستینبار از مدلی که تمام ساخت آن در تایلند متمرکز بود فاصله میگیرد. اگر سایت تا ۲۰۳۰ به یکسوم ظرفیت جهانی برسد، افتتاح امروز نه یک توسعه حاشیهای، بلکه آغاز دومین قطب تولیدی این برند خواهد بود.

