تازهترین داده تورم آمریکا یک پیام دوگانه برای فدرال رزرو و بازارها دارد: فشار قیمتها هنوز بهوضوح بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی است، اما شتاب آن کمتر از چیزی بود که سرمایهگذاران انتظار داشتند. همزمان، مصرف خانوار با قدرت افزایش یافته و نشان میدهد اقتصاد هنوز آنقدر ضعیف نشده که سیاستگذار بتواند خطر تورم را نادیده بگیرد.
بر اساس دادههای منتشرشده در ۳۰ سپتامبر، شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی یا PCE در اوت ۰.۳ درصد نسبت به ماه قبل و ۳.۴ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافت. رویترز گزارش کرد انتظار بازار برای نرخ سالانه ۳.۷ درصد بود. شاخص هسته PCE که غذا و انرژی را کنار میگذارد، ۰.۲ درصد ماهانه و ۳ درصد سالانه رشد کرد؛ هر دو رقم نیز از برآوردهای بازار پایینتر بودند.
این داده از آن جهت اهمیت ویژه دارد که فدرال رزرو برای ارزیابی روند تورم به مجموعه شاخصها نگاه میکند و PCE یکی از مهمترین معیارهای مورد توجه سیاستگذاران است. پایینتر بودن ارقام از انتظار، احتمال نیاز فوری به افزایش نرخ در نشست بعدی را کاهش میدهد؛ اما هنوز به معنی پایان مسئله تورم نیست.
مصرف قوی، بخش دوم معادله
گزارش درآمد و مخارج شخصی آمریکا فقط درباره قیمتها نبود. اداره تحلیل اقتصادی آمریکا اعلام کرد مخارج مصرف شخصی در اوت ۱۹۰.۸ میلیارد دلار، معادل ۰.۹ درصد در نرخ ماهانه، افزایش یافت. درآمد شخصی ۶۶.۶ میلیارد دلار یا ۰.۲ درصد رشد کرد و درآمد قابل تصرف ۶۸.۶ میلیارد دلار، معادل ۰.۳ درصد، بالا رفت. نرخ پسانداز شخصی نیز ۴.۱ درصد گزارش شد.
این ترکیب برای سیاست پولی ساده نیست. تورم پایینتر از انتظار به فدرال رزرو اجازه میدهد با احتیاط بیشتری حرکت کند، اما رشد سریع مخارج مصرفکننده میتواند تقاضای کل را بالا نگه دارد. اگر تقاضا در ماههای آینده همچنان قوی بماند، شرکتها فضای بیشتری برای انتقال هزینههای بالاتر به قیمت نهایی خواهند داشت.
بنابراین بازار با یک داده کاملاً انبساطی روبهرو نیست؛ بلکه با گزارشی مواجه است که ریسک افزایش فوری نرخ را کمتر کرده، بدون آنکه نگرانی درباره پایداری تورم را از بین ببرد.
چرا عدد هسته مهم است؟
قیمت انرژی میتواند در فاصله کوتاهی تغییرات بزرگی ایجاد کند و در ماههای اخیر نیز بازار نفت یکی از منابع اصلی نوسان تورم جهانی بوده است. به همین دلیل، شاخص هسته برای سنجش فشارهای ماندگارتر قیمت اهمیت دارد. رسیدن تورم هسته سالانه به ۳ درصد، در مقایسه با انتظار بالاتر بازار، نشانهای از تعدیل بخشی از فشارهاست.
با این حال، ۳ درصد همچنان با هدف ۲ درصدی فاصله دارد. سیاستگذار باید تشخیص دهد آیا کاهش اخیر آغاز یک روند پایدار است یا فقط یک وقفه در شرایطی که انرژی گران، بازار کار نسبتاً مقاوم و مصرف قوی میتوانند دوباره فشار قیمت را تشدید کنند.
بازار نرخ بهره چه میبیند؟
واکنش اولیه بازار به داده ضعیفتر تورم، کاهش نگرانی درباره افزایش نرخ در اکتبر بود. این تغییر انتظارات مهم است، زیرا در هفتههای اخیر بازده اوراق خزانهداری آمریکا به بالاترین سطوح چند دهه رسیده و هزینه سرمایه برای خانوار، شرکت و دولت افزایش یافته است.
وقتی داده تورم از پیشبینی پایینتر میآید، سرمایهگذاران بخشی از احتمال سیاست پولی سختگیرانهتر را از قیمت داراییها خارج میکنند. نتیجه میتواند فشار کمتر بر بازده اوراق و حمایت نسبی از سهام و داراییهای حساس به نرخ بهره باشد. اما دوام این واکنش به دادههای بعدی، بهویژه بازار کار، قیمت انرژی و تورم سپتامبر، وابسته است.
یک نکته مهم درباره بازنگری دادهها
انتشار ۳۰ سپتامبر همزمان با بهروزرسانی سالانه حسابهای ملی و منطقهای اداره تحلیل اقتصادی آمریکا انجام شد. به همین دلیل، بخشی از تاریخچه دادهها نیز مورد بازنگری قرار گرفته است. در ارزیابی مسیر تورم، تنها مقایسه یک عدد جدید با نسخه قبلی کافی نیست؛ بازار باید ببیند بازنگریها چه تصویری از ماههای گذشته ساختهاند.
این موضوع برای فدرال رزرو نیز مهم است. سیاست پولی بر اساس یک مشاهده منفرد تعیین نمیشود و روند چندماهه تورم، دستمزد، اشتغال و تقاضا وزن بیشتری از یک سورپرایز آماری دارد.
برای سرمایهگذار چه چیزی تغییر کرده است؟
داده اوت سناریوی «افزایش فوری و اجتنابناپذیر نرخ» را ضعیفتر کرده است. این برای سهام رشدی، اوراق با سررسید بلند و داراییهایی که به نرخ تنزیل حساساند خبر مثبتی است. با این حال، سطح مطلق تورم هنوز بالا و مصرف نیز قوی است؛ بنابراین بازگشت سریع به فضای کاهش نرخ بهره نیز از این گزارش نتیجه نمیشود.
برای بازار ارز، کاهش احتمال افزایش سریع نرخ میتواند بخشی از حمایت نرخ بهرهای دلار را کم کند، اما این اثر باید در کنار اختلاف رشد و نرخ بهره آمریکا با اروپا و بریتانیا سنجیده شود. در بازار طلا نیز نرخهای واقعی و مسیر دلار همچنان تعیینکنندهاند؛ یک داده تورمی پایینتر از انتظار به تنهایی جهت میانمدت را مشخص نمیکند.
در نهایت، گزارش اوت بیشتر از آنکه پایان داستان تورم آمریکا باشد، دامنه تصمیم فدرال رزرو را بازتر کرده است. سیاستگذار اکنون شواهدی دارد که میگوید فشار قیمت از برآورد بازار ملایمتر بوده، اما در طرف دیگر اقتصاد، خانوار آمریکایی هنوز با سرعت قابل توجهی خرج میکند. توازن میان این دو نیرو تعیین خواهد کرد که وقفه در افزایش نرخ به یک مسیر پایدار تبدیل شود یا فقط فاصلهای کوتاه پیش از تصمیم بعدی باشد.

