رسانه اقتصاد و بازار
تلاش شرکت‌های فناوری چین برای تأمین توان محاسباتی هوش مصنوعی وارد مرحله تازه‌ای شده است. بر اساس گزارشی که فایننشال تایمز منتشر کرده و رویترز روز اول اکتبر بازتاب داده، تنسنت با اوراکل برای اجاره دسترسی به حدود ۱۰۰ هزار تراشه پیشرفته هوش مصنوعی در دیتاسنترهای جنوب‌شرق آسیا به توافق رسیده است؛ تراشه‌هایی که دسترسی مستقیم به آنها در چین با محدودیت روبه‌رو است.
این خبر در عین اهمیت، یک قید اساسی دارد: رویترز اعلام کرده نتوانسته گزارش فایننشال تایمز را به‌طور مستقل تأیید کند و تنسنت و اوراکل نیز در پاسخ به درخواست اظهارنظر، تأیید رسمی ارائه نکرده‌اند. بنابراین ارقام قرارداد باید فعلاً به‌عنوان اطلاعات گزارش‌شده از منابع آگاه، نه اعلام رسمی دو شرکت، خوانده شوند.
قرارداد گزارش‌شده چه ابعادی دارد؟
طبق گزارش فایننشال تایمز، توافق پنج ساله است و ظرفیت مورد استفاده تنسنت در چند دیتاسنتر اوراکل در جنوب‌شرق آسیا قرار خواهد داشت. ارزش کل قرارداد حدود ۷ میلیارد دلار برآورد شده و گفته می‌شود نزدیک ۳۰ درصد مبلغ در ابتدای کار پرداخت می‌شود.
اگر این ارقام تأیید شوند، قرارداد از دو جهت قابل توجه خواهد بود: نخست اندازه ظرفیت محاسباتی، یعنی حدود ۱۰۰ هزار تراشه پیشرفته؛ و دوم شکل دسترسی. تنسنت به‌جای خرید و واردات مستقیم سخت‌افزار، از ظرفیت ابری مستقر خارج از چین استفاده می‌کند. این تفاوت می‌تواند برای شرکت‌های چینی که با محدودیت دسترسی به شتاب‌دهنده‌های پیشرفته مواجه‌اند، اهمیت راهبردی داشته باشد.
چرا تنسنت به این حجم از پردازش نیاز دارد؟
تنسنت سرمایه‌گذاری خود در مدل‌های زبانی بزرگ و محصولات مولد هوش مصنوعی را افزایش داده است. شرکت اخیراً نسخه پیش‌نمایش یک مدل تولید تصویر برای کاربران حرفه‌ای عرضه کرده که قابلیت تبدیل متن به تصویر و تصویر به تصویر دارد. آموزش و اجرای چنین مدل‌هایی به ظرفیت پردازشی سنگین، حافظه پرسرعت و شبکه دیتاسنتری گسترده نیاز دارد.
در نتیجه، مسئله اصلی فقط خرید یک نسل مشخص از تراشه نیست؛ شرکت باید به مجموعه‌ای پایدار از توان پردازشی دسترسی داشته باشد تا بتواند مدل‌ها را آموزش دهد، سرویس‌ها را در مقیاس بالا اجرا کند و هم‌زمان چرخه توسعه محصولات جدید را ادامه دهد. اجاره ظرفیت ابری می‌تواند بخشی از این نیاز را بدون مالکیت مستقیم سخت‌افزار پوشش دهد.
محدودیت صادرات چگونه مدل تأمین را تغییر می‌دهد؟
شرکت‌های فناوری چین در سال‌های اخیر برای دسترسی به پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی آمریکا با محدودیت‌های بیشتری مواجه شده‌اند. هم‌زمان پکن توسعه جایگزین‌های داخلی را تشویق می‌کند. نتیجه، بازاری است که در آن شرکت‌ها ناچارند میان تراشه‌های داخلی، سخت‌افزارهای مجاز برای چین و ظرفیت محاسباتی خارج از سرزمین اصلی ترکیب تازه‌ای بسازند.
قرارداد گزارش‌شده تنسنت و اوراکل، اگر تأیید شود، نمونه مهمی از همین تغییر معماری تأمین خواهد بود: ارزش اقتصادی دیگر فقط در فروش فیزیکی GPU خلاصه نمی‌شود و اجاره بلندمدت ظرفیت دیتاسنتر می‌تواند به کانال مهمی برای دسترسی به محاسبات پیشرفته تبدیل شود.
برنده دوم معامله می‌تواند اوراکل باشد
برای اوراکل، چنین قراردادی فقط فروش خدمات ابری نیست. قراردادهای چندساله و بزرگ می‌توانند استفاده از دیتاسنترها را بالا ببرند و بازگشت سرمایه پروژه‌های بسیار پرهزینه زیرساخت AI را قابل پیش‌بینی‌تر کنند. در دوره‌ای که ساخت دیتاسنتر، تأمین برق، شبکه و شتاب‌دهنده‌های محاسباتی به سرمایه عظیم نیاز دارد، تعهد بلندمدت یک مشتری بزرگ ارزش مالی ویژه‌ای دارد.
با این حال، تا زمانی که خود اوراکل یا تنسنت جزئیات را تأیید نکنند، نمی‌توان درباره ساختار دقیق قرارداد، نوع تراشه‌ها، زمان‌بندی تحویل ظرفیت یا شرایط مالی آن با قطعیت صحبت کرد. گزارش موجود فقط ارزش تقریبی، دوره پنج‌ساله، تعداد حدودی تراشه‌ها و استقرار ظرفیت در جنوب‌شرق آسیا را مطرح کرده است.
پیام بزرگ‌تر برای بازار AI
این گزارش نشان می‌دهد رقابت هوش مصنوعی به‌سرعت از رقابت بر سر مدل‌ها به رقابت بر سر تأمین مالی و دسترسی فیزیکی به محاسبات تبدیل شده است. شرکتی که مدل خوب دارد اما ظرفیت کافی برای آموزش و اجرای آن ندارد، نمی‌تواند در مقیاس جهانی رقابت کند. به همین دلیل قراردادهای ابری چندمیلیارددلاری، اجاره تجهیزات و تأمین مالی زیرساخت به بخش مهمی از اقتصاد AI تبدیل شده‌اند.
برای سرمایه‌گذاران، نکته مهم این است که زنجیره ارزش هوش مصنوعی فقط سازندگان تراشه را شامل نمی‌شود. اپراتورهای دیتاسنتر، ارائه‌دهندگان ابر، سازندگان شبکه و حافظه و شرکت‌هایی که قادرند سرمایه لازم برای این زیرساخت را فراهم کنند نیز از رشد تقاضا اثر می‌گیرند.
در مورد تنسنت، فعلاً مهم‌ترین کار تفکیک «گزارش معتبر» از «تأیید رسمی» است. فایننشال تایمز جزئیات یک معامله بزرگ را به نقل از منابع آگاه منتشر کرده و رویترز آن را گزارش داده، اما تأیید مستقل یا اعلام رسمی هنوز وجود ندارد. اگر دو شرکت بعداً قرارداد را تأیید کنند، این توافق می‌تواند یکی از روشن‌ترین نمونه‌های تغییر مسیر شرکت‌های چینی از مالکیت تراشه به اجاره ظرفیت محاسباتی برون‌مرزی باشد.
تحریریه EFINX
این نام برای مطالبی استفاده می‌شود که با اتکا به چند منبع معتبر، بازنویسی و راستی‌آزمایی می‌شوند و مسئولیت نهایی ویرایش آنها با تحریریه EFINX است.